معجزه مکمل خون ساز 

خون مایعی در بدن انسان و حیوانات است که مواد لازم از جمله مواد مغذی و اکسیژن را به سلول‌ها منتقل می‌کند. برخی از انسان‌ها به دلایل مختلف دچار کم خونی می‌شوند که برای درمان آن نیاز به استفاده از دارو و مکمل خون ساز دارند. بهترین مکمل خون ساز چه نام دارد؟ قیمت مکمل خون چقدر است؟ برای خرید مکمل خون باید به کجا مراجعه کنیم؟ این سوال‌ها از مهم‌ترین سوال‌هایی است که افراد مبتلا به کم خونی درباره آن‌ها پرس‌و‌جو می‌کنند.

اجزای خون

در مهره داران، خون از سلول‌های خونی معلق در پلاسما تشکیل شده است. به عبارت دیگر اجزای خون عبارتند از پلاسما، گلبول‌های قرمز و سفید و پلاکت‌ها.

پلاسما که 55٪ از مایعات خون را شامل می‌شود، بیشتر آب (۹۲٪ حجم) است و پروتئین، گلوکز، یون‌های معدنی، چربی‌، ویتامین، هورمون و دی اکسید کربن(پلاسما ماده اصلی برای انتقال محصولات دفعی است) دارد. آلبومین پروتئین اصلی پلاسما است و عملکرد آن در تنظیم فشار اسموتیک کلوئیدی خون است. سلول‌های خونی عمدتا گلبول های قرمز خون ( به آن RBCs یا اریتروسیت نیز گفته می‌شود)، گلبول‌های سفید (که به آن WBC یا لکوسیت نیز گفته می‌شود) و پلاکت‌ها (که به آن ترومبوسیت نیز گفته می‌شود) است. فراوان‌ترین سلول‌های موجود در خون مهره‌ داران ، گلبول‌های قرمز خون است. گلبول های قرمز هموگلوبین که یک پروتئین حاوی آهن است دارد و انتقال اکسیژن را با اتصال برگشت‌پذیر به این گاز تنفسی تسهیل می‌کند و باعث افزایش قابل توجه حلالیت اکسیژن در خون می‌شود. در مقابل، دی اکسید کربن بیشتر به عنوان یون بی‌کربنات در پلاسما به خارج از سلول منتقل می‌شود.

گلبول قرمز یا اریتروسیت

گلبول‌های قرمز سکه مانند (مقعر الطرفین)، کوچک و فاقد هسته و سایر اندامک‌ها است. هموگلوبین پروتئینی است که حاوی آهن بوده و اکسیژن را تا مقصد درون خود نگه می‌دارد.

گلبول سفید یا لکوسیت

گلبول‌های سفید خون کمتر از ۱ درصد از میزان خون را تشکیل می‌دهند و در برابر بیماری و عفونت از بدن دفاع می‌کنند. مقدار بالا و پایین سلول‌های سفید خون می‌تواند نشان دهنده بیماری باشد.

پلاکت یا ترومبوسیت

این پروتئین‌ها برای جلوگیری از خونریزی یا توقف آن با پروتئین‌های لخته کننده در تعامل‌اند.گلبول قرمز،‌ سفید و پلاکت‌ها قبل از ورود به جریان خون در مغز استخوان ساخته می‌شوند. بیشتر پلاسما آب است که توسط روده‌ها از غذا و آب خورده شده جذب می‌شود.

خون وقتی مملو از اکسیژن است رنگ قرمز روشن دارد و وقتی اکسیژن از دست می‌دهد به رنگ قرمز تیره در می‌آید. 

سیستم ایمنی بدن تا حد زیادی به سلول‌های سفید خون بستگی دارد. گلبول‌های سفید به مقاومت در برابر انگل‌ها و عفونت‌ها کمک می‌کند. پلاکت‌ها در انعقاد خون نقش مهمی دارند. پلاکت‌های سلول‌های خونی بدون رنگ‌اند.

خون از طریق عروق خونی و با پمپ شدن توسط قلب در سراسر بدن گردش دارد. در بدن خون شریانی اکسیژن را از هوای استنشاقی به بافت‌های بدن منتقل می‌کند و خون وریدی حامل دی اکسید کربن که یک محصول دفعی تولید شده توسط سلول‌ها  است از بافت‌ها می‌گیرد و به ریه‌ها می‌برد. بهترین پیشنهاد برای افرادی که دچار کم خونی شده‌اند خرید مکمل خون و مصرف یک مکمل خون ساز است که در کنار سایر روش‌های درمانی می‌تواند چاره‌ساز باشد.

عملکرد خون چیست؟

خون عملکردهای متعددی دارد:

  • تامین اکسیژن سلول‌ها و بافت‌ها 
  • تامین مواد مغذی اساسی به سلول‌ها از جمله اسیدهای آمینه، اسیدهای چرب و گلوکز
  • دفع مواد زائد مانند دی اکسید کربن، اوره و اسید لاکتیک
  • محافظت از بدن در برابر عفونت از طریق گلبول‌های سفید
  • انتقال هورمون‌ها از یک قسمت از بدن به بخش دیگر، انتقال پیام ها و انجام مراحل مهم
  • تنظیم میزان اسیدیته (pH) و دمای بدن

اختلالات و بیماری‌های خون می‌تواند خطرناک باشد. از شایع ترین این بیماری‌ها می‌توان آنمی یا کم‌‌خونی را نام برد. درمان بیماری‌های کم خونی فرآیندی زمان‌بر و پرهزینه است و به همین دلیل برای عده‌ای آگاهی از هزینه‌های درمان اهمیت زیادی دارد. اما قیمت مکمل خون خیلی کمتر از داروهای کم خونی است.

درباره کم‌خونی

کم‌خونی شرایطی است که در آن بدن به اندازه کافی گلبول قرمز سالم برای حمل اکسیژن کافی به بافت‌ها را ندارد. کم‌خونی باعث احساس خستگی و ضعف می‌شود. درمان کم‌خونی از مصرف مکمل‌ها تا انجام اقدامات پزشکی متفاوت است. ممکن است با خرید مکمل خون و پیروی از یک رژیم غذایی سالم و متنوع، بتوانید از برخی از انواع کم‌خونی جلوگیری کنید.

علائم کم خونی چیست؟

علائم و نشانه‌های کم‌خونی بسته به علت آن متفاوت است. بسته به علل کم‌خونی، ممکن است علامتی نداشته باشید. در صورت بروز، علائم و نشانه‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • خستگی
  • ضعف
  • پوست کمرنگ یا زرد، رنگ‌پریدگی
  • ضربان قلب نامنظم 
  • تنگی نفس
  • سرگیجه 
  • درد قفسه سینه
  • دست و پاهای سرد
  • سردرد

در ابتدا کم‌خونی ممکن است آنقدر خفیف باشد که متوجه آن نشوید. اما با تشدید کم‌خونی علائم بدتر می‌شود.

علت‌های کم‌خونی

کم‌خونی وقتی رخ می‌دهد که خون شما به اندازه کافی گلبول قرمز نداشته باشد.

کم‌خونی در شرایط زیر رخ می‌دهد:

  • بدن شما به اندازه کافی گلبول قرمز ایجاد نکند
  • خونریزی باعث شود گلبول های قرمز خون سریعتر از جایگزینی از بین برود
  • بدن گلبول های قرمز خون را از بین ببرد

دلیل انواع کم‌خونی 

کم‌خونی ناشی از فقر آهن

این شایع ترین نوع کم‌خونی است که به دلیل کمبود آهن در بدن ایجاد می‌شود. مغز استخوان برای ساخت هموگلوبین به آهن احتیاج دارد. بدون آهن کافی، بدن نمی‌تواند هموگلوبین کافی برای گلبول‌های قرمز تولید کند.

بدون مکمل‌های آهن، این نوع کم‌خونی در بسیاری از زنان باردار رخ می دهد. همچنین بر اثر خونریزی نیز ایجاد می‌شود، مانند خونریزی شدید قاعدگی، زخم، سرطان و استفاده منظم برخی از داروهای ضد درد، خصوصاً آسپرین، که می‌تواند باعث التهاب دیواره معده و در نتیجه از دست رفتن خون شود.

خانم‌های می‌توانند با خرید مکمل خون و مصرف مرتب یک مکمل خون ساز تعدادی از این مشکل‌ها را بهبود بخشند.

کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین

علاوه بر آهن، بدن به فولات و ویتامین ب ۱۲  نیز احتیاج دارد تا گلبول قرمز خون سالم به اندازه کافی تولید کند. رژیم غذایی فاقد این ویتامین و سایر مواد مغذی مهم می‌تواند باعث کاهش تولید گلبو‌ل‌های قرمز شود.

همچنین برخی از افراد با وجود مصرف کافی B۱۲، این ویتامین را جذب نمی‌کنند. این شرایط می‌تواند منجر به کم‌خونی کمبود ویتامین شود که به آنمی خطرناک معروف است.

کم‌خونی ناشی از التهاب

بعضی بیماری‌ها مانند سرطان،‌ ایدز،‌ آرتریت روماتوئيد،‌ بیماری کلیوی، بیماری کرون و سایر بیماری‌های التهابی حاد یا مزمن می‌تواند با تولید گلبول قرمز تداخل کند.

کم‌خونی آپلاستیک

این کم‌خونی نادر و تهدید کننده زندگی زمانی اتفاق می‌افتد که بدن به اندازه کافی گلبول قرمز تولید نمی‌کند. علل کم‌خونی آپلاستیک شامل عفونت‌ها، داروهای خاص، بیماری‌های خود ایمنی و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی است.

کم‌خونی های مرتبط با بیماری مغز استخوان

انواع بیماری‌ها مانند سرطان خون و میلوفیبروز می‌تواند با تأثیر بر تولید خون در مغز استخوان باعث کم‌خونی شود. اثرات این نوع سرطان و اختلالات شبیه سرطان از خفیف تا تهدید کننده زندگی متفاوت است.

کم‌خونی همولیتیک

این گروه از کم‌خونی زمانی رخ می‌دهد که مرگ گلبول‌های قرمز سریع‌تر از تولید مجدد و جایگزینی آن‌ها اتفاق می‌افتد. بعضی بیماری‌های خاص از بین رفتن گلبول‌های قرمز را بیشتر می‌کنند. کم‌خونی همولیتیک ممکن است ارثی بوده یا بعدها در بزرگسالی پیشرفت کند.

کم‌خونی سلول داسی شکل

این بیماری ارثی و گاهی جدی یک کم‌خونی همولیتیک است. این بیماری به دلیل نقص هموگلوبین ایجاد شده است که سلولهای قرمز خون شکل هلال (داسی) غیر‌طبیعی می‌شوند. این سلولهای خونی نامنظم خیلی سریع‌تر می‌میرند و در نتیجه کمبود مزمن گلبول‌های قرمز ایجاد می‌شود.

عوامل خطر 

این عوامل شما را بیشتر در معرض کم‌خونی قرار می‌دهد:

رژیم غذایی که بعضی ویتامین‌ها و مواد معدنی را نداشته باشد. رژیمی که آهن، اسید فولیک و ویتامین ب۱۲ نداشته باشد شما را در معرض ابتلا به کم‌خونی قرار می‌دهد.

بیماری‌های گوارشی

داشتن بیماری گوارشی که جذب مواد مغذی را در روده کوچک تحت تاثیر قرار دهد مانند بیماری کرون و سلیاک، خطر کم‌خونی را بالا می‌برد.

قاعدگی

در کل، زنان قبل از یائسگی نسبت به مردان و زنان یائسه بیشتر دچار کم‌خونی می‌شوند. قاعدگی باعث از دست رفتن گلبول‌های قرمز می‌شود.

بارداری

اگر باردارید و مولتی‌ویتامین به همراه اسید فولیک و آهن نمی‌خورید،‌ احتمال ابتلا به کم‌خونی در شما بالاست.

بیماری‌های مزمن

سرطان، نارسایی کلیوی، دیابت یا سایر بیماری‌های مزمن خطر ابتلا به کم‌خونی را بالا می‌برد. این بیماری‌ها طول عمر گلبول قرمز را کم می‌کند.

خونریزی آهسته از زخم معده باعث تخلیه ذخایر آهن بدن و در نهایت کم‌خونی می‌شود.  

سابقه خانوادگی

اگر سابقه خانوادگی کم‌خونی ارثی دارید مانند کم‌خونی سلول داسی شکل، شما هم ممکن است درگیر این بیماری شوید. 

سن

افراد بالای ۶۵ سال در معرض کم‌خونی هستند.

پیشگیری

از خیلی از کم‌خونی‌ها نمی‌شود پیشگیری کرد. اما با خرید مکمل‌ خون ساز و پیروی از یک رژیم غنی از ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌توان از آنمی ناشی از فقر آهن و کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین پیشگیری کرد. در ادامه یک رژیم مناسب برای کم‌خونی را معرفی می‌کنیم:

آهن: غذاهای غنی از آهن عبارتند از گوشت قرمز، غلات غنی شده با آهن، حبوبات، سبزیجات برگ سبز و میوه‌های خشک.

فولات: این ماده مغذی و فرم سنتتیک آن فولیک اسید در میوه‌ها و آب‌میوه‌ها،‌ سبزیجات برگ سبز،‌ نخود سبز،‌ لوبیا قرمز، بادام زمینی و غلات غنی شده مانند نان، برنج و پاستا غنی شده وجود دارد. 

ویتامین ب۱۲: غذاهای غنی از ب۱۲ عبارتند از گوشت قرمز، لبنیات، غلات غنی شده و محصولات سویا.

ویتامین سی: از مواد غذایی سرشار از ویتامین C می‌توان مرکبات و آب مرکبات،‌ فلفل دلمه‌ای،‌ بروکلی،‌ گوجه فرنگی، طالبی و توت فرنگی را نام برد. این مواد غذایی به افزایش جذب آهن نیز کمک می‌کنند. 

اگر نگرانی در مورد دریافت کافی ویتامین و مواد معدنی از مواد غذایی دارید، با پزشک یا متخصص تغذیه در رابطه با مصرف مکمل‌ خون ساز مشورت کنید.