چرخه قاعدگی و مراحل آن

چرخه قاعدگی و مراحل آن
دسامبر 2, 2019
بازدید: 275
0

چرخه قاعدگی چیست؟

چرخه قاعدگی مفهومی آشناست که همه بانوان را درگیر خود کرده. در سال‌های میان بلوغ و یائسگی یک زن، بدن او هر ماه با تغییراتی دست و پنجه نرم می‌کند تا خود را برای بارداری احتمالی آماده ‌کند. این وقایع که بر مبنای «تغییرات هورمونی» شکل می‌گیرد به‌عنوان چرخه قاعدگی شناخته می‌شود.

چرخه قاعدگی از نظر زمانی حدفاصل اتمام پریود قبلی تا آغاز پریود جدید است. در طول هر یک از این چرخه ها یک تخمک ایجاد شده و سپس از تخمدان‌ها رها می‌شود و در این بین پوششی در رحم ساخته می‌شود. اگر حاملگی احتمالی به وقوع نپیوندد دهانه رحم به شکل خطی تغییر کرده و بدنه آن ریزش می‌کند. در این مقاله با وبلاگ ابیان همراه باشید تا فرآیند چرخه قاعدگی و مواردی که مطرح می‌شود را تشریح کنیم.

 

مراحل چرخه قاعدگی چیست؟

چرخه قاعدگی زنان چهار مرحله دارد.

  • مرحله قاعدگی
  • مرحله فولیکولار
  • مرحله تخمک گذاری
  • مرحله لوتئال

مدت زمان هر مرحله بسته به ژنتیک، محیط و وضعیت فردی از زنی به زنی دیگر متفاوت است و می‌تواند به مرور زمان تغییر کند. برخی از زنان هم دچار پریود‌های نامنظم‌اند و بهتر است که برای تشخیص آن اطلاعات کافی داشته باشند و به پزشک مراجعه کنند.

چرخه قاعدگی

مراحل قاعدگی

مرحله قاعدگی

مرحله  قاعدگی اولین مرحله از چرخه قاعدگی است، که همان پریود نام دارد. این مرحله زمانی آغاز می‌شود که یک تخمک از چرخه قبلی باقی‌مانده و به دلیل عدم حاملگی باور نشده است. در این حالت میزان هورمون‌های استروژن و پروژسترون در سطح بالایی قرار دارند.

به‌دلیل افزایش ضخامت و عدم باروری دیواره‌ رحم ریزش کرده و قاعدگی اتفاق می‌افتد.

همان طور که پیش‌تر گفتیم این دوره در زنان عادی سه الی هفت روز طول می‌کشد.

 

مرحله فولیکولار

مرحله فولیکولار در روز اول پریود شروع می‌شود. به همین علت یک هم‌پوشانی‌زمانی میان مرحله فولیکولار و مرحله قاعدگی دیده می‌شود و در مرحله تخمک‌گذاری به پایان می‌رسد.

در اولین روز از این فرآیند، هیپوتالاموس علائمی را به غده هیپوفیز ارسال می‌کند تا هورمون تحریک کننده فولیکول آزاد شود. کار این هورمون آن است که تخمدان ها را به گونه‌ای تحریک کند که پنج الی بیست کیسه کوچک به نام فولیکول آزاد کند. در هر فولیکول یک تخمک نابالغ وجود دارد.

بهترین تخمک به مرور زمان بالغ می‌شود، البته مواردی نیز وجود دارد که در بدن یک زن دو تخمک به وجود آید. فولیکول نارس که در بالا از آن‌ها صحبت شد به مرور  جذب بدن زن می‌شود.

فولیکول بالغ با افزایش استروژن منجر به افزایش غلظت ترشحات رحم می‌شود. در این شرایط یک محیط مناسب و غنی برای تغذیه این تخمک و رسیدن آن به مرحله جنینی به وجود می‌آید که حاوی مواد مغذی است.

به طور میانگین دوره فولیکول شانزده روز طول می‌کشد. هر چند که این مورد هم مثل سایر موارد زمانی قابلیت نوسان دارد و از یازده تا بیست و هفت روز نیز ثبت شده است.

 

مرحله تخمک گذاری

در این مرحله، افزایش سطح استروژن در مرحله فولیکولار غده هیپوفیز را وادار به ترشح می‌کند. این کار باعث ترشح هورمونی به اسم هورمون لوتئین یا  LH می‌شود.

منظور از تخمک‌گذاری زمانی است که تخمک بالغ بعد از آزاد شدن به سمت رحم حرکت می‌کند تا توسط اسپرم بارور شود و بارداری احتمال بیشتری دارد.

دو نشانه برای تشخیص دوره تخمک‌گذاری وجود دارد که به شرح زیر است:

  • افزایش میزان دمای پایه بدن
  • ضخیم‌تر شدن بافت بیرونی حاوی تخمک

تخمک‌گذاری وسط چرخه قاعدگی انجام می‌شد و تخمک یک روز زنده است.

تخمک گذاری در وسط چرخه انجام می گردد و تخمک به مدت یک روز زنده است و اگر بارور نشود رها شده و دفع می‌شود.

 

مرحله لوتئال

پس از آنکه فولیکول تخمک خود را رها کرد تغییراتی در آن شکل می‌گیرد. این عمل هورمون‌های استروژن و پروژسترون را آزاد می‌کند، که حجم پروژسترون آزاده شده بیشتر است. افزایش هورمون‌ها ضخامت رحم را بیشتر و پذیرای کاشت تخمک جهت باروری می‌کند.

در صورت بارداری بدن زنان ماده‌ای، که به اختصار اچ سی جی (Human Chorionic Gonadotropin) خوانده می شود، تولید می کند. برای تشخیص بارداری این ماده مورد بررسی قرار می‌گیرد. نگه داشتن لایه‌های رحمی از وظایف دیگر این ماده است.

در صورت عدم بارداری در این مرحله ممکن است فرد سندرم پیش از قاعدگی را تجربه کند که علائم آن عبارتند از:

نفخ، تورم پستان، حساسیت به لمس، تغییرات رفتاری، سردرد،اختلال خواب و هوس‌های غذایی.

باید به این نکته توجه داشت که مرحله لوتئال یازده الی هفده روز طول می کشد و بازه زمانی ثبت شده آن به طور میانگین چهارده روز است.

چرخه قاعدگی چیست؟

مرحله لوتئال

زمان بندی چرخه قاعدگی

همان طور که گفتیم زمان‌بندی چرخه قاعدگی در هر فرد متفاوت است.

گروهی از زنان در یک مقطع زمانی خاص در ماه آن را تجربه می‌کنند و گروهی دیگر با تغییرات زمانی بسیار زیادی روبه‌رو می‌شوند. به همین دلیل به زنان توصیه می‌شود که چرخه قاعدگی و تاریخ پریودشان را بدانند تا در جریان تغییرات احتمالی باشند.

عوامل زیر می‌توانند زمان‌بندی چرخه قاعدگی را تغییر دهند:

  • قرص‌های پیشگیری از بارداری
  • بارداری (با نشانه‌های بارداری در ماه‌های اول آشنا باشید تا به موقع آن را تشخیص دهید.)
  • سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (این سندرم باعث عدم تعادل هورمونی و نامنظم شدن چرخه قاعدگی می شود.)
  • فیبرویید رحم (رشد بافتی غیر سرطانی در رحم است که قاعدگی را طولانی‌تر و شدید‌تر از حالت عادی می‌کند.)
درباره مراحل قاعدگی

قرص‌های پیشگیری از بارداری

عوامل زیر نشان‌دهنده غیر طبیعی بودن چرخه قاعدگی و پریودند:

  • طولانی‌تر شدن دوره قاعدگی بیشتر از هفت روز
  • نامنظمی قاعدگی
  • فاصله بین دو دوره کمتر از ۲۱ روز یا بیشتر از ۳۵ روز باشد

تاخیر در قاعدگی

عواملی که باعث تاخیر در قاعدگی می‌شوند را می‌توانیم به ترتیب زیر نام ببریم:

۱- استرس: استرس بر بخشی از مغز به نام هیپوتالاموس که، مسئول تنظیم قاعدگی است، تاثیر می‌گذارد. همچنین استرس می‌تواند به بیماری چاقی ناگهانی یا لاغری ناگهانی منجر شود. این‌ها همه عواملی‌اند که چرخه قاعدگی یک زن را تحت تاثیر قرار می‌دهند.

ورزش می‌تواند به عنوان باعث افزایش هورمون اندروفین (شادی‌بخش) و کاهش هورمون‌های استرس‌زا شود.

۲- کاهش وزن بدن: کم خوری، رژیم‌های غذایی و اختلال در غذا خوردن هم می‌تواند باعث تاخیر در قاعدگی شود.

درمان اختلال خوردن و بازگرداندن وزن به مقداری مناسب می‌تواند تغییرات قاعدگی را اصلاح کند و آن را به شرایط عادی برگرداند.

۳- چاقی: سومین عامل تاثیرگذار در چرخه قاعدگی است. چاقی آثار مختلفی روی بدن و عملکرد طبیعی آن می گذارد و در قاعدگی هم همین وضعیت را دارد و می‌تواند باعث تاخیر در آن شود. در این مورد هم پزشکان توصیه می‌کنند که وزن را به حالت طبیعی و مناسب برگردانید.

۴- یائسگی زودرس: اکثر زنان در سنین ۴۵ تا ۵۵ یائسه می‌شوند. اما گاها این یائسگی می‌تواند زودتر اتفاق بیفتد. به‌عنوان مثال بعضی از زنان در چهل سالگی متوجه می‌شوند که دیگر قاعدگی نمی‌شوند و علت آن را نمی‌دانند.

۵- مشکل‌های تیروئیدی: مشکل‌های مربوط به غدد تیروییدی می‌تواند دلیل عدم پریود باشد. یکی از کارکردهای غده‌های تیروئید تنظیم متابولیسم بدن است و فعل و انفعال های هورمونی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. بیشتر مشکل‌های تیروئیدی با مصرف قرص برطرف می‌شود.

۶- داروهای پیشگیری: داروهای ضد بارداری از عواملی‌اند که باعث اختلال قاعدگی می‌شوند. در این قرص‌ها هورمون‌های زنانه وجود دارد و حدود شش ماه طول می‌کشد تا چرخه‌ قاعدگی به حالت عادی برگردد. انوع دیگر پیشگیری مثل روش تزریقی هم همین تاثیر را در قاعدگی فرد می‌گذارد.

کلام آخر

در این مقاله خواستیم تا با چرخه قاعدگی آشنا شوید. اگر در دوره‌های زمانی پریودتان دچار اختلال شدید بهتر است قبل از هر اقدامی به پزشک متخصص مراجعه کنید تا به‌صورت علمی دلیل این اختلال‌های تشخیص داده شود.


برچسب ها

دیدگاه ها

هیچ نظری وجود ندارد