چرا بعضی از زنان دچار یائسگی زودرس می‌شوند؟

چرا بعضی از زنان دچار یائسگی زودرس می‌شوند؟
فوریه 12, 2020
بازدید: 238
0

یائسگی چیست؟

در زندگی هر زنی دوران یائسگی وجود دارد. این دوره زمانی اتفاق می‌افتد که عادت ماهیانه آن زن قطع شود. در علم پزشکی یک زن زمانی دچار یائسگی می‌شود که دوازده ماه متوالی پریود نشود. نشانه‌های یائسگی به طور میانگین از سن پنجاه و یک سالگی آغاز می‌شوند.

اگر به دلیل عواملی چون بیماری، ژنتیک و جراحی زودتر از زمان موعود یائسگی اتفاق بیفتد، آن زمان است که یائسگی زودرس اتفاق افتاده است. البته این نکته هم نباید فراموش شود که سن یائسگی طبیعی در زنان مختلف می‌تواند با یک دیگر کاملا متفاوت باشد.

با ما در سایت ابیان همراه باشید تا درباره یائسگی زودرس و علت‌های آن بیشتر صحبت کنیم.

 

یائسگی زودرس چیست؟

اگر قبل از سن چهل سالگی، دوازده ماه متوالی پریود نشوید در حقیقت دچار یائسگی زودرس شده‌اید. یکی از دلایل رایج که برای این اتفاق مشخص شده است، نارسایی زودرس تخمدان‌ها است. شیمی‌درمانی، پرتو درمانی و برداشتن تخمدان‌ها، از طریق عمل جراحی، می‌توانند از دلایل دیگر یائسگی زودرس باشند.

 

علائم یائسگی زودرس

از نشانه‌های یائسگی زودرس می‌توانیم به اختلالات خلق و خو، خشکی واژن، تغییرات در هوش و حافظه، گرگرفتگی، کاهش میل جنسی، اختلالات در خواب و  ورم زیر چشم‌ها اشاره کنیم.

 

یائسگی زودرس

علائم یائسگی زودرس

 

راه علمی برای تشخیص یائسگی

 

برای تشخیص یائسگی زودرس آزمایش‌هایی وجود دارد که از طریق بالا بودن هورمون فولیکول و پایین بودن سطح استرادیول مشخص می‌شود. هیچ درمان صد‌درصدی وجود ندارد که بتواند از یائسگی زودرس جلوگیری کند یا آن را کاهش دهد.

البته می‌گویند که هورمون درمانی این توانایی را دارد تا نشانه‌های یائسگی زودتر رس را کاهش دهد. از عوارض این مسئله مشکلاتی مثل ناباروری و افزایش عارضه پوکی استخوان خواهد بود، که می‌تواند برای خانم‌ها مشکل‌ساز باشد.

بیشتر بخوانید: روش‌های لقاح مصنوعی برای بارداری

 

چه عواملی موجب یائسگی زودرس می‌شوند؟

۱- اگر فردی قبل از چهل سالگی یائسه شود ممکن است به دلیل مشکل‌هایی مثل نارسایی تخمدان‌ها باشد.

از نظر علمی نارسایی زودرس تخمدان و یائسگی زودرس یکی نیستند. نارسایی تخمدان‌ها ممکن است قبل از چهل سالگی اتفاق بیفتد اما با وجود ناباروری برخی از خانم‌ها همچنان پریود می‌شوند. اما معمولا نارسایی زودرس تخمدان‌ها با نشانه‌های یائسگی زودرس اتفاق خواهد افتاد.

۲- یکی دیگر از دلایل یائسگی زودرس درمان بیماری‌های سرطانی به وسیله پرتودرمانی و شیمی‌درمانی است که ناحیه لگن را درگیر کند. این نوع درمان‌ها ممکن است به تخمدان‌ها آسیب برسانند و موجب نارسایی آن‌ها شوند. 

۳- سومین دلیل برای یائسگی می‌تواند غده‌های خوش‌خیم و بدخیم باشند که به خاطر آن‌ها مجبور به برداشتن تخمدان‌ها با جراحی خواهند شد. جراحی برداشتن رحم به‌این‌صورت عمل می‌کند که فقط باعث قطع شدن خون ریزی پریود می شود و این موضوع هم یکی از دلایل یائسگی زودرس است. اما حتی زمانی که این اتفاق می‌افتد، هورمون‌های لازم توسط تخمدان‌ها هم چنان ترشح می‌شوند.

۴- استفاده از مواد مخدر، تومورهایی در هیپوفیز و هیپوتالاموس، بیماری‌های مزمن، استرس و افسردگی زیاد و سایر بیماری‌های نادر از عوامل دیگر بروز یائسگی زودرس‌اند.

 

یائسگی یچست؟

یائسگی زودرس

آیا یائسگی زودرس بین زنان شایع است؟

 

طبق آمار اعلام شده از هر هزار زن که در بازه سنی ۱۵ تا ۲۹ سال قرار دارند، یکی از آن ها دچار یائسگی زودرس می‌شود. از سوی دیگر از بین هر صد زن که در بازه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال قرار دارند، یکی از آن‌ها دچار این مسئله می‌شود.

یائسگی زودرس می‌تواند به فاکتورهای مختلفی مانند عوامل ژنتیکی و ارثی، بیماری‌های خود ایمنی، بیماری‌های تیروئید، عفونت‌های ویروسی یا نداشتن تغذیه مناسب و سالم، نداشتن تحرک کافی و اختلالات هورمونی بستگی داشته باشد. احتمال مبتلا شدن به یائسگی زودرس معمولا در خانم‌هایی بیشتر خواهد بود که سابقه خانوادگی در ارتباط با این زمینه دارند. همین طور بانوانی که برای درمان سرطان و بیماری‌های دیگر که اندام‌های زنانه‌شان را برداشته‌اند هم در معرض یائسگی زودرس خواهند بود.

 

نشانه‌های یائسگی زودرس

 

باید این نکته را بدانید که نشانه‌ها و علائم این بیماری دقیقا شبیه به یائسگی طبیعی است و شامل مواردی مثل تغییر خلق‌و‌خو، خشک شدن واژن، گرگرفتگی، اختلالات خوابی و حتی کم خوابی و بی‌خوابی شدید، اضافه وزن، عرق کردن در خواب و درد در ناحیه واژن در هنگام داشتن رابطه جنسی است.

همچنین قبل از دچار شدن به یائسگی زودرس، ممکن است سال‌ها دچار پریودهای‌های نامنظم باشند. (لازم به ذکر است در برخی موارد هنگام شروع یائسگی علائمی همچون لکه‌بینی، خونریزی‌های شدید، پریودهای بیش از یک هفته هم مشاهده می‌شود.)

 

آیا می‌توان یائسگی زودرس را تشخیص داد؟

 

آزمایشی دقیق برای مشخص کردن یائسگی وجود ندارد. اما خود زنان معمولا از روی پریودهای نامنظم‌شان متوجه این موضوع خواهند شد و می‌توانند برای تست کارکرد تخمدان‌ها هم اقدام کنند. مثلا آزمایش بارداری برای مطمئن شدن از باردار نبودن انجام می‌شود و برخی از آزمایش‌ها برای تشخیص بیماری‌های تیروئیدی است که برای مشخص شدن دلیل قطع قاعدگی هم می‌توانند استفاده شوند.

علاوه‌بر موارد ذکر شده برای اندازه‌گیری سطح تحرک فولیکول آزمایش خون انجام می‌شود می‌تواند نشان بدهد فرد نزدیک به دوران یائسگی است یا خیر.

برای تشخیص این موضوع عملکرد تخمدان‌ها هم بررسی می‌شود چون فولیکول تخمدان را برای تولید استروژن تحریک می‌کند. با کاهش استروژن ترشح هورمون فولیکول هم کاهش پیدا خواهد کرد و برای تشخیص یائسگی سطح آن باید بیشتر از ۴۰ واحد در هر میلی‌لیتر باشد.

هورمون استرادیول هم می‌تواند معیاری برای شناسایی یائسگی زودرس باشد. به‌این‌صورت که اگر سطح این هورمون پایین‌تر از ۳۲ پیکوگرم در هر میلی‌گرم باشد، یکی از نشانه‌های یائسگی است.

آیا درمانی برای از بین بردن این نشانه ها وجود دارد؟

 

متاسفانه هیچ راه درمان قطعی وجود ندارد که بتواند از یائسگی زودرس جلوگیری کرد یا آن را از بین برد. اما اگر دچار یائسگی شده‌اید، راه حل هایی وجود دارد که از عوارض آن بکاهد.

 

انواع روش‌های درمانی برای از بین بردن نشانه‌های یائسگی زودرس

هورمون درمانی:

یکی از روش‌های کاهش عوارض هورمون درمانی یا استروژن درمانی است که شامل روش‌های درمانی چون قرص، اسپری پوستی، ژل و کرم است. روش استفاده از طریق وارد کردن به داخل واژن است. این روش بهترین و موثرترین روش برای درمان گرگرفتگی و خشکی واژن است. اما به این دلیل که می‌تواند عوارضی چون سکته قلبی یا مغزی یا سرطان سینه را به دنبال داشته باشد. معمولا میزان کمترین مقدار در کوتاه‌ترین زمان برای کنترل علائم پیشنهاد می‌شود. ژل‌ها، کرم‌ها و روان کننده‌های غیر‌هورمونی نیز می‌توانند در کاهش خشکی واژن موثر باشند.

داروهای ضد افسردگی:

داروهای مرتبط به ضد افسردگی بازدارنده‌های سروتونین‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که برای درمان گرگرفتگی در ۶۰٪ افراد بهبود مشاهده خواهد شد. 

قرص ضدبارداری:

گاهی برای از بین بردن نشانه‌های یائسگی تجویز می‌شود که نوعی از اچ تی را در خود دارد.

 

کنترل یائسگی

یائسگی زودرس

 

چه آینده‌ای برای زنان مبتلا به یائسگی زودرس پیش‌بینی می‌شود؟

 

اگر دلیل مبتلا شدن به یائسگی زودرس جراحی و روش‌های درمانی برای مبارزه با سرطان باشد، ادامه زندگی آن‌ها به این درمان‌ها بستگی خواهد داشت. اگر به خاطر نارسایی زودرس تخمدان ها این مشکل برایشان به وجود آمده باشد یا دلیل این عارضه برای آن‌ها ناشناخته باشد، در معرض پوکی استخوان قرار خواهند گرفت. احتمال مبتلا شدن به بیماری‌های قلبی و عروقی در سنین بالاتر در این زنان بیشتر نیز خواهد بود. البته در مورد این موضوع نیاز به تحقیق و مطالعه بیشتری خواهد بود.

یکی دیگر از جنبه‌هایی که باید مورد توجه قرار بگیرد این است که یائسگی زودرس از باروری جلوگیری می‌کند. این یکی از اتفاق‌هایی است که می‌تواند باعث افسردگی و اضطراب در زنان شود. از سوی دیگر پایین بودن سطح استروژن عوارضی چون پوکی استخوان دارد.

افرادی که به يائسگی زودرس دچار می‌شوند نسبت به زنان دیگر در طول زندگی خود با کمبود استروژن بیشتری رو‌به‌رو خواهند شد و همین موضوع است که باعث پایین‌تر بودن تراکم استخوان‌های آن‌ها نسبت به دیگر زنان می‌شود. البته با استفاده از ویتامین دی و مکمل‌های غذایی کلسیم مثل یونی بن، داشتن یک رژیم غذایی مناسب پر از کلسیم و انجام فعالیت و ورزش روزانه بیشتر برای نداشتن اضافه وزن تا حدودی می‌توانند با این عوارض مقابله کنند.

امیدواریم مطالعه این مقاله برای شما مفید واقع باشد. برای همه زنان سرزمین‌مان سلامتی و شادابی و طول عمری بالا به همراه یک زندگی سالم را آرزو می‌کنیم.


دیدگاه ها

هیچ نظری وجود ندارد